Wykładzina jachtowa – drewno, pianka, a może winyl?

Wykładzina jachtowa – drewno, pianka, a może winyl?

Wykładzina jachtowa, to właśnie od niej zależy, czy pokład i kokpit będą bezpieczne i antypoślizgowe, czy kabina będzie przyjemna pod stopą, a sprzątanie po rejsie szybkie i bezproblemowe. Dobrze dobrana wykładzina potrafi poprawić nie tylko wygodę, ale też estetykę jachtu, nadając mu bardziej nowoczesny albo klasyczny charakter. Wybór nie jest jednak tak prosty, jak mogłoby się wydawać. Na rynku dostępne są coraz to bardziej wyszukane rozwiązania. Na co zwrócić uwagę przy wyborze wykładziny jachtowej, jakie parametry są naprawdę ważne i jak dopasować materiał do kokpitu, pokładu oraz kabiny?

Na co patrzeć wybierając wykładzinę na jacht?

Przy wyborze wykładziny na jacht warto patrzeć przede wszystkim na odporność na promieniowanie UV, bo to właśnie słońce najszybciej niszczy materiały używane na pokładzie i w kokpicie. Bez odporności UV nawet fajnie wyglądająca wykładzina może po 1–2 sezonach zrobić się „sprana”, pękać na zagięciach i odklejać się szybciej. Dobra wykładzina UV resistant lub UV stable wolniej blaknie, nie kruszeje i nie twardnieje po sezonach, dzięki czemu dłużej wygląda estetycznie i zachowuje swoje właściwości. Co sprawdzić przy zakupie? Szukaj w karcie produktu / opisie sformułowań tj. UV stable, UV resistant, solution-dyed / solution dyed yarns.

Bardzo ważna jest też odporność na pleśń i grzyb, czyli oznaczenia typu mold & mildew resistant. Na jachcie wilgoć, sól, zabrudzenia organiczne i gorsza wentylacja tworzą idealne warunki do powstawania nalotów i nieprzyjemnego zapachu, dlatego materiał powinien być przystosowany do takich warunków, a nie tylko „outdoorowy”. Co ważne, nawet jeśli sam materiał „nie chłonie”, to brud organiczny osiada na powierzchni, wilgoć zostaje w zakamarkach i pod spodem, zaczyna śmierdzieć „stęchlizną”. Dlatego nie ma sensu szukać półśrodków. Co sprawdzić przy zakupie? Szukaj sformułowań tj. mold resistant, mildew resistant, antimicrobial, closed-cell.

Antypoślizgowość to kwestia bezpieczeństwa, a nie wyłącznie komfortu użytkowania. Wykładzina powinna dobrze trzymać stopę zarówno na sucho, jak i na mokro, najlepiej także podczas chodzenia boso, bo na jachcie łatwo o poślizg przy fali, przechyle albo zwykłym zachlapaniu pokładu. Jak sprawdzić antypoślizgowość przy zakupie? Można zrobić to praktycznie. Ważna jest faktura / tekstura, tłoczenie, szczotkowanie, wzór „teak groove”, kropki, ryflowanie. Sprawdza się prosta zasada – im bardziej „gładki plastik”, tym gorzej. Opis producenta „non-skid”, „slip resistant”, „traction wet/dry”. Jeśli jest karta techniczna to szukaj wyników testów poślizgu (np. klasy / pendulum / COF) np. karty techniczne safety flooring pokazują takie dane jak R11 i wartości poślizgowe w mokrych warunkach.

Trzeba też zwrócić uwagę na podkład, ponieważ nawet dobra warstwa wierzchnia nie spełni swojej roli, jeśli spód będzie chłonął wodę. Podkład odporny na wilgoć nie nasiąka, szybciej schnie, nie sprzyja rozwojowi pleśni i zmniejsza ryzyko odspajania się wykładziny od podłoża. Szukaj podkładów waterproof banking, closed-cell backing / foam, non-absorbent banking, informacji o zastosowaniu „marine / boat flooring”.

Łatwość czyszczenia ma ogromne znaczenie w codziennym użytkowaniu, bo na jachcie regularnie pojawia się piasek, sól, błoto, ślady po butach czy resztki jedzenia. Najlepsza wykładzina to taka, którą da się szybko umyć wodą i łagodnym środkiem czyszczącym bez długiego szorowania i bez obawy o uszkodzenie powierzchni. Szukaj deklaracji easy to clean, stain resistant, informacji o tym czy producent dopuszcza mycie szczotką / spłukiwanie wężem

Warto również sprawdzić, jak materiał nagrzewa się na słońcu, ponieważ ma to bezpośredni wpływ na komfort chodzenia boso i korzystania z kokpitu w upalne dni. Nawet świetna wykładzina antypoślizgowa może być fatalna, jeśli parzy stopy w lipcu, robi się miękka / lepka w upale lub podnosi temperaturę wnętrza. Ciemniejsze kolory i niektóre tworzywa potrafią mocno się rozgrzewać, dlatego przy łodziach stojących długo w pełnym słońcu lepiej wybierać materiały i kolory, które mniej kumulują ciepło.

Drewno teakowe czy wykładzina jachtowa?

Drewno teakowe to drewno pochodzące z teku (najczęściej gatunku Tectona grandis), czyli tropikalnego drzewa liściastego cenionego za trwałość i stabilność wymiarową. Stąd też przez dziesiątki lat było szeroko stosowane m.in. w szkutnictwie.

Teak był tak popularny na jachtach, ponieważ ma naturalną odporność na wilgoć i warunki atmosferyczne, a także dobrą odporność biologiczną drewna twardzielowego (np. na część szkodników i rozkład). W praktyce teak rozpoznaje się po złocisto-brązowym kolorze (ciemniejącym z czasem), dość tłustym/oily odczuciu i charakterystycznej fakturze.

Nie da się ukryć, że drewno teakowe to drewno premium, a więc po prostu drogie. Dlatego w dzisiejszych jachtach często spotyka się imitacje teaku, które mają dać podobny wygląd przy niższej cenie i prostszej pielęgnacji.

Jaka wykładzina jachtowa na kokpit i pokład?

Kokpit, pokład i inne miejsca, które zwykle często są mokre, priorytetem jest więc komfort i przyczepność, nie bez znaczenia jest też estetyczny wygląd. Szukając jednej wykładziny do obu tych miejsc, jeśli priorytetem jest komfort i przyczepność, to wybór pada na EVA, jeśli priorytetem jest trwałość wyglądu i czyszczenie wyborem będzie winyl. Zasadniczo poleca się EVA na pokład (strefy chodzone boso, dużo słońca), a winyl tkany do kokpitu, jeśli zależy nam na łatwym myciu i bardziej „meblowym” wyglądzie. Czym dokładnie są obie wykładziny?

EVA (pianka zamkniętokomórkowa) – dobrze sprawdza się na pokładzie, bo nie chłonie wody, daje bardzo dobrą przyczepność na mokro i sucho, jest miękka pod stopą i zwykle przyjemniejsza termicznie niż twarde powierzchnie. Źródła branżowe opisują ją jako materiał sprężysty, lekki, antypoślizgowy i komfortowy, a także podkreślają, że „marine-grade” powinien mieć dodatki UV, żeby wolniej żółkł i pękał.
Winyl tkany (woven vinyl) – jest bardzo mocny jako wybór do kokpitu, bo łączy odporność na UV, pleśń i zabrudzenia z łatwym czyszczeniem oraz eleganckim wyglądem. Producenci i sprzedawcy marine opisują go jako wodoodporny, antypoślizgowy, odporny na plamy i często antybakteryjny/antygrzybiczny, a także wskazują jego dobrą trwałość w środowisku morskim.
Winyl teakowy „teak look” – użytkownicy mówią tak potocznie o okładzinie / wykładzinie w wyglądzie teaku (czyli „teak look”), a nie o prawdziwym „podkładzie” technicznym. W praktyce chodzi o materiał, który imituje deskowanie teakowe kolorem i fugą, ale nie jest drewnem. W sklepach widać to np. przy opisach typu „teak design” dla wykładzin antypoślizgowych.

Jaka wykładzina jachtowa do kabiny?

Do kabiny jachtowej najczęściej najlepiej sprawdza się wykładzina marine (dywanowa) albo winyl tkany.

W kabinie priorytetem jest zwykle komfort, wyciszenie i „cieplejsze” odczucie pod stopą, dlatego klasyczna wykładzina jachtowa (marine carpet) nadal jest bardzo popularna, zwłaszcza w strefach, które chronimy przed wodą (koja, salonik, korytarz). Marine carpet to rozwiązanie wygodne i przyjemne pod stopą, ale wymagające pilnowania wilgoci i czystości.

Jeśli wnętrze łodzi ma być bardziej praktyczne i łatwiejsze w utrzymaniu, bardzo dobrym wyborem do kabiny jest winyl tkany (woven vinyl). Jest często opisywany jako łatwy do czyszczenia, odporny na zabrudzenia i bardziej „marine-friendly” niż zwykły dywan, a jednocześnie nadal wygląda estetycznie we wnętrzu łodzi.

Na koniec…

Wykładzina na jachcie nie jest obowiązkowa. Można pływać bez niej, jeśli pokład i wnętrze mają odpowiednie, bezpieczne wykończenie (np. antypoślizgową powierzchnię, laminat, czy dobrze wykończony żelkot). Wykładzina jest natomiast bardzo często praktycznym dodatkiem, bo poprawia komfort i bezpieczeństwo użytkowania. Nie ma jednej idealnej wykładziny do każdego jachtu, ale są rozwiązania lepiej dopasowane do konkretnych potrzeb. Dlatego, wybór wykładziny jachtowej powinien opierać się na warunkach, w jakich będzie używana.